Laag ferritine, ijzer en schildklier: klachten ondanks een normaal TSH
Bijgewerkt op: 31 okt
Ja, ijzertekort kan je schildklier beïnvloeden. Het enzym dat schildklierhormoon aanmaakt, thyroperoxidase (TPO), heeft ijzer nodig om te werken. In onderzoek hebben vrouwen met ijzertekort gemiddeld iets lagere T4- en T3-waarden, terwijl hun TSH vaak gewoon normaal is. Houd je klachten ondanks goede schildklierwaarden, laat dan ook je ferritine meten.
Je slikt al twee jaar levothyroxine. Je TSH staat binnen het referentiebereik. Je arts is tevreden. Maar je voelt je niet beter. De vermoeidheid is er nog. Je gewicht beweegt niet. De hersenmist is gebleven. Je begrijpt niet wat er nog mis kan zijn als je schildklierwaarden toch goed zijn.
Wat je arts waarschijnlijk niet heeft gemeten, is je ferritine. Dit is een van de meest voorkomende situaties die ik als orthomoleculair therapeut bij Auva Health tegenkom: iemand die al jaren schildkliermedicatie slikt maar zich niet beter voelt, terwijl het ferritine nooit is gemeten.
Wat een laag ferritine is en welke klachten erbij kunnen horen, lees je in ferritine te laag: oorzaken en klachten.
Hoe beïnvloedt ijzer de aanmaak en werking van schildklierhormoon?
Schildklierhormoon wordt aangemaakt in de schildklier via een proces waarbij het enzym thyroperoxidase (TPO) centraal staat. TPO is een ijzerafhankelijk enzym. Het heeft ijzer nodig als cofactor om te functioneren. Zonder voldoende ijzer werkt TPO minder efficiënt, wat de aanmaak van schildklierhormoon direct beïnvloedt.
Maar het houdt niet op bij de aanmaak. Schildklierhormoon circuleert in het bloed grotendeels als T4, de minder actieve vorm. Om actief te worden, wordt T4 omgezet naar T3 door enzymen die deiodinasen heten. Die hebben vooral selenium nodig. Bij vrouwen met bloedarmoede door ijzertekort lagen T4 en T3 in een Amerikaans onderzoek lager dan normaal, en na het aanvullen van ijzer kwamen ze deels terug. Waar dat precies door komt, weten we nog niet goed.
Een laag ferritine kan dus op meer dan één plek meespelen: zeker bij de aanmaak van schildklierhormoon en mogelijk ook bij hoe je lichaam ermee omgaat.
Voor vrouwen die al levothyroxine slikken, is dit goed om te weten. Blijven je klachten terwijl je TSH goed staat, dan is ferritine een van de eerste waarden die het bekijken waard zijn.
Hoe ziet dit er in de praktijk uit?
De overlap in klachten tussen een lage schildklierfunctie en een laag ferritine is groot. Vermoeidheid, kouwelijkheid, trage stofwisseling, hersenmist, haaruitval, gewichtstoename die niet reageert op voeding of beweging: beide aandoeningen produceren een vergelijkbaar klachtenpatroon.
Dat maakt het moeilijk te ontwarren zonder bloedonderzoek. En het maakt het ook begrijpelijk dat de diagnose jaren kan duren: als je schildklierwaarden normaal zijn maar je ferritine nooit is gemeten, mis je de helft van het beeld.
Er is ook een omgekeerde relatie. Een verminderde schildklierfunctie vertraagt de aanmaak van rode bloedcellen en kan daarmee bijdragen aan een lagere ijzerbenutting. De twee aandoeningen kunnen elkaar versterken in een cyclus die op beide fronten tegelijk moet worden aangepakt.
Wat betekent dit voor de behandeling?
Als iemand schildkliermedicatie gebruikt en toch klachten houdt, is ferritine een van de eerste aanvullende waarden om te bekijken. Het onderzoek hiernaar is nog klein. In een Grieks onderzoek bij vrouwen met een licht verminderde schildklierwerking had bijna één op de zes een ijzertekort, tegen één op de tien bij vrouwen zonder schildklierproblemen. Bij vrouwen met bloedarmoede herstelden hemoglobine en ferritine beter met levothyroxine en ijzer samen dan met een van beide alleen. Of ijzer ook je klachten van de schildklier zelf vermindert, is minder duidelijk.
Dit is geen alternatief voor schildkliermedicatie, maar een aanvulling op wat er al loopt. De twee moeten samen worden beoordeeld, niet apart.
Hetzelfde geldt voor vrouwen met Hashimoto, de auto-immuunziekte die de schildklier aanvalt. Bij Hashimoto komt een laag ferritine vaker voor. Een belangrijke reden is dat vrouwen met Hashimoto vaker ook een auto-immuunontsteking van het maagslijmvlies hebben, waardoor ze ijzer slechter opnemen. Het overzichtsartikel waar dit uit komt, raadt artsen daarom aan om bij Hashimoto het ijzer te controleren, zeker bij vrouwen die menstrueren.
Wat mist standaard bloedonderzoek bij schildklierklachten?
Het standaard schildklierpanel bestaat bij de huisarts doorgaans uit alleen TSH. Soms wordt T4 toegevoegd. T3 wordt zelden gemeten, ferritine bijna nooit als onderdeel van een schildklierbeoordeling.
Dat betekent dat je een bloeduitslag kunt krijgen die "normaal" zegt, terwijl de werkelijke oorzaak van je klachten in de ferritinewaarde zit die niemand heeft bepaald.
Een zinvol uitgebreid panel bij vermoeidheidsklachten en schildklierklachten omvat naast TSH ook vrij T3, vrij T4, TPO-antistoffen en ferritine. Samen vertellen ze een veel completer verhaal dan TSH alleen.
Veelgestelde vragen
Mag je ijzer en levothyroxine tegelijk innemen?
Nee. IJzer remt de opname van levothyroxine. Volgens apotheek.nl neem je ijzer, of een multivitamine met ijzer, minimaal 2 uur na je levothyroxine. Twijfel je over je schema, vraag het dan even na bij je apotheek.
Heeft een trage schildklier invloed op bloedarmoede?
Ja, dat kan. Een trage schildklier vertraagt de aanmaak van rode bloedcellen, en sommige vrouwen krijgen er ook heviger menstruaties door. Daardoor komt bloedarmoede vaker voor bij een trage schildklier. Onderzoek laat zien dat levothyroxine en ijzer samen de ijzerwaarden beter herstellen dan ijzer alleen.
Kan een laag ferritine hypothyreoïdie veroorzaken?
Niet als enige oorzaak, maar het kan wel meespelen. IJzertekort remt het enzym TPO dat schildklierhormoon aanmaakt. In onderzoek hebben vrouwen met ijzertekort gemiddeld iets lagere T4- en T3-waarden, terwijl hun TSH vaak gewoon binnen de normaalwaarden valt. Een normaal TSH sluit een ijzertekort dus niet uit.
Waarom reageert mijn schildkliermedicatie onvoldoende?
Daar zijn meerdere mogelijke oorzaken voor. Denk aan het moment van innemen (levothyroxine neem je op een lege maag), supplementen die de opname remmen, zoals ijzer en calcium, een darmaandoening zoals coeliakie of een dosis die nog niet goed is ingesteld. Ook een laag ferritine kan meespelen. Het is zelden één oorzaak. Bespreek het met je arts als je klachten houdt.
Hoe hoog moet ferritine zijn voor een goede schildklierfunctie?
Daar is geen vaste grens voor. Laboratoria gebruiken vaak een ondergrens rond 15 µg/L. In een veelgebruikt overzichtsartikel in de New England Journal of Medicine wordt een ferritine onder 30 µg/L al gezien als een lege ijzervoorraad. Een aparte "schildkliergrens" is nooit vastgesteld. Bespreek je uitslag daarom samen met je klachten en je andere bloedwaarden.
Moet ik ferritine laten meten als ik schildkliermedicatie gebruik?
Het is zeker zinvol om te vragen, zeker als je onvoldoende reageert op medicatie of klachten houdt ondanks een TSH binnen het referentiebereik. Neem dit op met je behandelend arts.
Kan ik mijn schildklierfunctie verbeteren door ijzer aan te vullen?
Heb je een ijzertekort, dan kan aanvullen je klachten zoals moeheid verminderen. In kleine studies bij vrouwen met bloedarmoede verbeterden ook de schildklierwaarden een beetje. Bij een ferritine dat al goed is, heeft extra ijzer geen zin. Het is een aanvulling op de behandeling door je arts en geen vervanging.
Begin liever niet zomaar met ijzer, maar plan eerst een consult in, dan kijken we wat jij nodig hebt. Wil je daarna suppleren? Met de code AUVA10 krijg je 10% korting bij Vitakruid. Als je met deze code bij Vitakruid bestelt, verdien ik een kleine commissie.
Heeft Hashimoto invloed op de ijzerstatus?
Ja. Vrouwen met Hashimoto hebben vaker een laag ferritine, vooral omdat een auto-immuunontsteking van het maagslijmvlies vaak samen met Hashimoto voorkomt en de opname van ijzer remt. Omgekeerd heeft je schildklier ijzer nodig om hormoon te maken. Laat bij Hashimoto daarom ook je ferritine meten.
Bronnen
Zimmermann MB, Köhrle J. The impact of iron and selenium deficiencies on iodine and thyroid metabolism: biochemistry and relevance to public health. Thyroid. 2002;12(10):867-878.
Beard JL, Borel MJ, Derr J. Impaired thermoregulation and thyroid function in iron-deficiency anemia. Am J Clin Nutr. 1990;52(5):813-819.
Garofalo V, e.a. Relationship between iron deficiency and thyroid function: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2023;15(22):4790.
Duntas LH, Papanastasiou L, Mantzou E, Koutras DA. Incidence of sideropenia and effects of iron repletion treatment in women with subclinical hypothyroidism. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 1999;107(6):356-360.
Ravanbod M, e.a. Treatment of iron-deficiency anemia in patients with subclinical hypothyroidism. Am J Med. 2013;126(5):420-424.
Hu S, Rayman MP. Multiple nutritional factors and the risk of Hashimoto's thyroiditis. Thyroid. 2017;27(5):597-610.
Soliman AT, e.a. Chronic anemia and thyroid function. Acta Biomed. 2017;88(1):119-127.
Camaschella C. Iron-deficiency anemia. N Engl J Med. 2015;372(19):1832-1843.
Apotheek.nl. Levothyroxine: gebruik met andere medicijnen. Geraadpleegd 31 oktober 2026.
Liever eerst even praten over jouw klachten?
Herken je vermoeidheid of haaruitval, terwijl je schildklierwaarden normaal zijn? Dan kan het helpen om je verhaal eerst rustig te delen. In een gratis telefonisch kennismakingsgesprek van 15 minuten vertel je waar je tegenaan loopt en bespreken we of mijn begeleiding bij je past.
Liever in je eigen tempo leren hoe ijzer, schildklier en hormonen samenhangen? Ontdek de Auva Health app.
Wil je weten hoe jouw ijzer en schildklier samenwerken?
Wil je je ijzer en schildklier samen laten meten? Met de IJzer, transferrine en ferritine test en het Uitgebreid Schildklieronderzoek van bloedwaardentest.nl breng je beide in beeld. Als je via deze links bestelt, verdien ik een kleine commissie. Wil je de uitslag samen met mij bespreken? Boek dan een consult bij mij.
Lees ook
Disclaimer: De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vormt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener of arts bij aanhoudende gezondheidsklachten. Auva Health is geen medische instelling.
Lees ook
Verdiep je in dit onderwerp met deze artikelen:
Opmerkingen